Schrijf Correct | Brenda Nieuwenhuizen brenda@schrijfcorrect.nl 06-53569155 KvK-nummer: 78529735
2020-2021

Hoe schrijf je een goede tekst?

Je leest ze vast ook weleens; van die verhalen die je vastpakken en niet meer loslaten. Zo’n tekst die je van het begin tot het eind meeneemt. Als iemand je dan vraagt wat je er zo goed aan vindt, noem je waarschijnlijk het gevoel dat het bij je oproept, de herkenning, de humor van de schrijver of de treffende inhoud. Maar, zo’n geweldige tekst ontstaat niet zomaar. De schrijver, en vaak ook de eindredacteur, weet namelijk precies waarmee hij jou raakt en wat daarvoor nodig is. Gelukkig kun jij dat ook! Zodra je bewust leert stilstaan bij je schrijfproces, je lezer en de drie pijlers van waaruit je naar mijn idee een goede tekst opbouwt: 1. authenticiteit, verbondenheid en gevoel 2. sterke inhoud 3. heldere en foutloze taal Van daaruit kijk je natuurlijk kritischer naar je tekst en je schrijfstijl. Toch heb je nu een uitgangspunt, zodat je kunt onderzoeken waarin je je wilt ontwikkelen.

Authenticiteit, verbondenheid en gevoel

Deze pijler zweeft voor mijn gevoel boven de sterke inhoud of een foutloze tekst. Als je namelijk geen gevoel in je tekst legt, raak je je lezer ook niet met je woorden. Zelfs niet als je research doet, interviews houdt, een sterke inhoud creëert en je tekst foutloos is. Wil je dat je lezer zich verbonden voelt met jou? Verbind je dan vanuit authenticiteit en kwetsbaarheid met je lezer.

Doelgroep bepalen

Je wilt dus via je woorden een gevoel van verbondenheid oproepen bij je lezer. Daarvoor moet je precies weten voor wie je schrijft, oftewel: wie is jouw doelgroep? In de blog Schrijven voor je doelgroep ontdek je via verschillende vragen wie je doelgroep is. Ook lees je hoe je gericht voor je doelgroep schrijft.

Verbinden via je woorden

Daarnaast is het belangrijk dat je je vanuit je hart verbindt met je lezer. Schrijf je eerste versie altijd vanuit je gevoel, het perfectioneren komt later wel. Juist door gevoel in je tekst te leggen, voelt de lezer zich verbonden met jou. Zo voelt hij je openheid en kwetsbaarheid. Het maakt je tekst ook authentiek. Kies dan ook voor woorden die echt bij jou passen en vermijd vakjargon. Durf jezelf te laten zien! Want zeg nou eerlijk, een verhaal houdt jou toch ook pas vast als je de woorden voelt? In de blog Verbinden via woorden lees je er meer over. Ik geloof namelijk echt dat hier de basis ligt van een goede tekst. Met deze blog wil ik je inspireren om vooral vanuit je hart te schrijven, zodat je bewust de verbinding met je lezer opzoekt.

Herkenning

Verbondenheid vraagt daarnaast om herkenning. Je lezer moet het probleem dat je wilt oplossen herkennen. Ze moet zich ook in jou als persoon herkennen. Niks verbindt meer dan samen tegen hetzelfde probleem aan lopen. En hoe mooi is het als jij je lezer daar echt mee kunt helpen? Niet omdat het je geld of een opdracht oplevert. Wel omdat je echt begrijpt waar je lezer nu staat en hoe je haar kunt helpen. Voor herkenning is het ook nodig dat je je lezer ziet. Heb je tijdens het schrijven oog voor hem of wil je vooral jouw boodschap overbrengen?

Ontvangergericht schrijven

Daarmee komen we gelijk op het volgende punt: ontvangergericht schrijven. Je kunt je teksten echt voor je lezer schrijven. Daardoor herkent hij zich in je verhaal en voelt hij verbinding = ontvangergericht. Of je schrijft omdat je een boodschap hebt die je graag kwijt wilt = zendergericht. Als je ontvangergericht schrijft, draait het om de lezer. Je richt je actief tot de lezer. Je verplaatst je in de lezer, verbindt je met haar en onderzoekt wat ze nodig heeft. Als je zendergericht schrijft, draait het om jou en jouw boodschap. Je schrijft veel vanuit jezelf: ‘ik…’, en richt je op wat jij wilt vertellen. Daardoor vraagt de lezer zich al snel af wat hij eraan heeft en mis je dus de verbinding. Bijvoorbeeld Zendergericht schrijven: ‘Jarenlang draaide ik in hetzelfde cirkeltje rond. Tot het me lukte om eruit te stappen. Ik vertel graag hoe ik dat deed!’ Ontvangergericht schrijven: ‘Draai je voor je gevoel al jaren in hetzelfde cirkeltje rond? Lukt het je maar niet om eruit te stappen? Ik herken je gevoel! Hopelijk helpen deze tips je, zodat ook jij uit dat cirkeltje kunt stappen.’

Tone of voice

Deze tip heb je vast al vaker gehoord: schrijf zoals je praat. Misschien betrap je jezelf hier ook wel op? Zodra je gaat schrijven, kies je ineens voor moeilijke woorden. Je denkt namelijk dat dat ingewikkelde woord professioneel overkomt. En voor je het weet heb je een onbegrijpelijke tekst, waarbij je lezer zo afhaakt. Kies liever voor woorden vanuit je hart. Daardoor gebruik je automatisch woorden die ieder ander begrijpt en verbind je je direct. Je eigen woorden maken je ook authentiek. Mensen voelen feilloos aan of je je ware zelf laat zien. En hoe authentieker jij bent, hoe sneller iemand zich verbonden met je voelt.

Past het bij wat je wilt uitstralen?

Als het goed is heb je nagedacht over wat je wilt uitstralen. Je kent je merkverhaal en weet wat jou onderscheidt. Sta daar tijdens het schrijven ook bij stil. Passen je woorden en de inhoud daarbij? Ook dan helpt het om je woorden vanuit je hart te kiezen. Wanneer je dat doet en authentiek durft te zijn, past je tekst namelijk sowieso bij wat je wilt uitstralen.

Een goede tekst heeft een sterke inhoud

Zodra je lezer zich verbonden voelt, heb je zijn interesse gewekt. Met een boeiende inhoud houd je de aandacht vast. Niets zo vervelend als een tekst die niet aan je verwachting voldoet of je vragen niet beantwoordt. Sta tijdens het schrijven dus bewust stil bij wat je lezer verwacht of wil weten. Daarmee creëer je die pakkende inhoud!

Onderwerp en invalshoek bepalen

Dat begint met het bepalen van je onderwerp en invalshoek. Verplaats je in je lezer. Waar is hij naar op zoek? Wat wil zij weten? Met welke verdiepende informatie kan hij verder? Oftewel: waar help je je lezer het meest mee? Met de juiste invalshoek beantwoord je dus de specifieke vragen van je lezer. Enerzijds moet je daarvoor precies weten wie je doelgroep is. Anderzijds moet je dus ook weten wat je lezer over een onderwerp wil weten. Sites als www.answerthepublic.com geven je een goed beeld van wat je lezer precies zoekt. Zoek ook eens naar je onderwerp via een zoekmachine. Zo zie je wat er al over het onderwerp is geschreven. Je wilt tenslotte aanvullende en unieke content creëren waar je lezer echt iets aan heeft.

Tekstdoel kiezen

Naast het onderwerp en de invalshoek is je tekstdoel ontzettend belangrijk. Ieder doel vraagt namelijk net weer om een andere opbouw en inhoud. Toch is bij ieder tekstdoel je doelgroep en wat die wil weten leidend. Het doel van je tekst geeft je daarbij houvast en bepaalt je opbouw. Zo kun je schrijven om te: leren informeren inspireren vermaken verkopen Vraag je tijdens het schrijven dus steeds af wie het leest en wat hij wil weten. Zorg er ook voor dat je toon past bij het doel. Verkopen vraagt natuurlijk om een andere toon dan informeren.

Onderzoeken en informatie verzamelen

Grote kans dat je best al iets weet van het onderwerp waar je over schrijft. Maar, je wilt de diepte in en je lezer verrassen met nieuwe informatie. Daar is research voor nodig. Voordat je gaat schrijven, bepaal je welke kennis je nog nodig hebt. Je houdt daarbij natuurlijk je invalshoek en de vragen van je lezer in gedachten. Die kennis kun je overal vandaan halen. Misschien wil je een expert interviewen. Of struin je liever het internet af. Je kunt ook een inspirerend boek gebruiken dat je net hebt gelezen of een documentaire die je hebt gezien. Onderzoek in ieder geval verschillende bronnen. Zo ontstaat echt een unieke invalshoek waarmee je nieuwe inzichten deelt.

Inhoud samenstellen

Nadat je alle informatie hebt verzameld, bepaal je de inhoud. Ga daarvoor weer terug naar de vragen die je lezer heeft. Bepaal welke thema’s je behandelt en in welke volgorde je dat doet. Je bepaalt dus de inhoud en de structuur voordat je begint met schrijven. Vooraf kies je dan ook welke: thema’s je behandelt; vragen je beantwoordt; volgorde logisch is; titel je kiest; alinea’s en subtitels je gebruikt. Je titel en subtitels zijn ‘werktitels’ die je tijdens het herschrijven verbetert. Doordat je er vooraf over nadenkt, geven ze je wel alvast houvast tijdens het schrijven.

Schrijven is schrappen

Je inhoud en structuur heb je bepaald. Dan ga je pas schrijven. Je eerste versie hoeft niet perfect te zijn. Sterker nog: die is nooit perfect. Schrijf vanuit je gevoel, maak verbinding en houd je vast aan je gekozen structuur en opbouw. Begin pas met herschrijven als je eerste versie helemaal klaar is. Schrijven en schrappen gaan daarbij hand in hand. Controleer of je alle vragen van je lezer echt hebt beantwoord. Nu kun je mooi aanvullen wat nog ontbreekt. Je hebt ook vast iets opgeschreven wat voor dit stuk overbodig is… Schrappen maar! In deze fase check je dus of je echt alles hebt verteld. Tegelijkertijd schrap je alles wat overbodig of dubbelop is. Je controleert nu ook de volgorde, opbouw, titel en subtitels. Oftewel: is het logisch, spreekt het je lezer aan en vertelt de subtitel iets over de alinea die volgt?

Heldere en foutloze taal

Als allerlaatste perfectioneer je je tekst. Je vervangt moeilijke woorden en zorgt ervoor dat de tekst prettig leest. Je kiest voor de juiste interpunctie en haalt natuurlijk de laatste foutjes eruit.

Is het B1?

Voorkom ingewikkeld taalgebruik. Niemand houdt van moeilijke woorden of ingewikkelde zinnen. Ze leiden de aandacht af van de boodschap en in het ergste geval begrijpt je lezer het helemaal niet. Het taalniveau van je lezers kan behoorlijk verschillen. Maar, de meeste mensen begrijpen teksten op B1-niveau sowieso. Kies dus voor woorden die passen bij dat niveau. Ben je bang dat je een te moeilijk woord gebruikt? Op de site www.ishetb1.nl controleer je of het B1 is. Kun je beter voor een ander woord kiezen? Dan geeft deze site je gelijk tips.

Vakjargon vermijden

Vakjargon valt ook onder ingewikkeld taalgebruik. Het zijn vaak weinigzeggende woorden die alleen iemand uit het vak kent. Juist doordat ze weinigzeggend zijn, kun je ze sowieso het beste maar vermijden. Sta dus bewust stil bij wat een woord eigenlijk zegt en of iedereen het begrijpt. Vaak is je doelgroep tenslotte breder dan alleen die collega met precies dezelfde kennis als jij. NB Schrijf je iets dat echt alleen voor vakgenoten bedoeld is? Dan kun je natuurlijk best vaktermen gebruiken. Let er dan vooral op dat het prettig leest en dat je een goede tekst hebt die echt meerwaarde biedt.

Zinslengte afwisselen

Wissel af in zinslengte. Voorkom daarbij lange zinnen en ingewikkelde tangconstructies. Zet delen die bij elkaar horen dicht bij elkaar. En vervang een komma wat vaker voor een punt. De afwisseling van zinslengte brengt een prettig ritme aan in je tekst. Toch houdt niemand van zinnen waarbij je aan het eind niet meer weet waar het mee begon. Kortere zinnen zijn dus altijd beter dan lange.

Structuuraanduiders gebruiken

Creëer een logische samenhang in je tekst. Met een duidelijk verband tussen verschillende alinea’s begeleid je je lezer namelijk door de tekst. Zorg er dan ook voor dat zinnen vloeiend in elkaar overlopen en alinea’s goed op elkaar aansluiten. Structuuraanduiders helpen je daarbij.

Voorkom woordherhaling

Iedereen heeft onbewust stopwoordjes; van die woorden die je eigenlijk veel te vaak gebruikt. Kijk je tekst hier kritisch op na. Het wordt namelijk voor je lezer uiteindelijk irritant als hij steeds hetzelfde woord leest. Gelukkig is er vaak een goed alternatief waarmee je hetzelfde zegt en woordherhaling voorkomt. Op www.synoniemen.net vind je goede suggesties. Check wel altijd of het alternatieve woord ook echt hetzelfde betekent.

Consequent taalgebruik

Er zijn van die woorden die je op verschillende manieren kunt schrijven. Toch leest een tekst prettiger, en komt het professioneler over, als je telkens voor dezelfde schrijfwijze kiest. Tip: maak een lijstje aan met woorden en afkortingen waarvan je weet dat je ze nog weleens verschillend schrijft. Kies voor één schrijfwijze en gebruik die altijd. Zo creëer je in al je teksten dezelfde stijl. Check vooraf op www.woordenlijst.org natuurlijk ook even of er echt twee spellingvarianten zijn.

Juiste interpunctie

Zet je een komma per ongeluk op de verkeerde plek, dan betekent je zin ineens iets heel anders. En kies je telkens voor een andere manier van opsommen, dan komt dat onrustig over. Verdiep je dus in de correcte interpunctie en wees ook daarin consequent. Op www.onzetaal.nl vind je alle regels over interpunctie terug.

Foutloos

Tot slot is het wel zo prettig als je tekst ook foutloos is. Zo leid je je lezer niet onnodig af en kan hij vlot doorlezen. Daarnaast komt het professioneler over en kiest ook de zoekmachine eerder voor een foutloze tekst. Controleer je tekst dus op spel-, typ-, stijl-, grammatica- en taalfouten. En vergeet niet om de dubbele spaties eruit te halen. Iedereen leest trouwens over z’n eigen fouten heen. Het helpt om je tekst even weg te leggen of in een ander lettertype na te lezen. Is het heel belangrijk? Laat je tekst nakijken door een professional. Zo weet je zeker dat je tekst foutloos is en overkomt zoals je het bedoelt.

Een goede tekst schrijf je zo!

Een goede tekst bouw je dus op vanuit: 1. Authenticiteit, verbondenheid en gevoel Bepaal je doelgroep. Creëer via je woorden verbondenheid met je lezer. Zorg voor een gevoel van herkenning. Schrijf voor je lezer (ontvangergericht). Kies voor een toon die je lezer aanspreekt en past bij wat je wilt uitstralen. 2. Een sterke inhoud Kies een unieke invalshoek voor je onderwerp. Bepaal het tekstdoel. Onderzoek en verzamel informatie die aansluit bij je invalshoek. Stel de juiste inhoud samen. Kies voor een logische opbouw en structuur. Schrijf en schrap. 3. Heldere en foutloze taal Controleer of je tekst op B1-niveau is. Vermijd vakjargon. Wissel zinslengte af. Voorkom woordherhaling. Kies voor een consequente stijl en schrijfwijze. Gebruik de juiste interpunctie. Haal alle taal-, typ-, spel-, grammatica- en stijlfouten eruit. Als je een goede tekst wilt schrijven, kunnen deze sites je daarbij helpen: Bepaal de invalshoek van je onderwerp: www.answerthepublic.com Controleer of je tekst op B1-niveau is: www.ishetb1.nl Voorkom woordherhaling: www.synoniemen.net Kies de juiste spelling: www.woordenlijst.org Vind alle taalregels terug: www.onzetaal.nl Zoals je ziet bouw je een goede tekst dus op vanuit allemaal kleine onderdelen. Ik hoop dat je na deze blog meer inzicht hebt in je sterke punten en weet waarin je je nog kunt ontwikkelen. De volgende blogs helpen je daar misschien bij: Schrijven voor je doelgroep Verbinden via woorden Wat is eindredactie? Werk je liever samen gericht aan je ontwikkelpunten, zodat je daarna nog betere teksten of verhalen schrijft? Als schrijfcoach help ik je graag!
· · · · · · · · · · · · · · ·
Hoe schrijf je een goede tekst? Hoe schrijf je een goede tekst? Een goede tekst schrijven vanuit authenticiteit en verbinding Een goede tekst heeft een sterke inhoud Voorbeelden van structuuraanduiders Heldere en foutloze taal
Schrijfcoach - Tekstschrijver - Eindredacteur
Algemene voorwaarden KvK-nummer: 78529735
2021

Hoe schrijf je een goede tekst?

Hoe schrijf je een goede tekst?
Je leest ze vast ook weleens; van die verhalen die je vastpakken en niet meer loslaten. Zo’n tekst die je van het begin tot het eind meeneemt. Als iemand je dan vraagt wat je er zo goed aan vindt, noem je waarschijnlijk het gevoel dat het bij je oproept, de herkenning, de humor van de schrijver of de treffende inhoud. Maar, zo’n geweldige tekst ontstaat niet zomaar. De schrijver, en vaak ook de eindredacteur, weet namelijk precies waarmee hij jou raakt en wat daarvoor nodig is. Gelukkig kun jij dat ook! Zodra je bewust leert stilstaan bij je schrijfproces, je lezer en de drie pijlers van waaruit je naar mijn idee een goede tekst opbouwt: 1. authenticiteit, verbondenheid en gevoel 2. sterke inhoud 3. heldere en foutloze taal Van daaruit kijk je natuurlijk kritischer naar je tekst en je schrijfstijl. Toch heb je nu een uitgangspunt, zodat je kunt onderzoeken waarin je je wilt ontwikkelen.

Authenticiteit, verbondenheid en gevoel

Deze pijler zweeft voor mijn gevoel boven de sterke inhoud of een foutloze tekst. Als je namelijk geen gevoel in je tekst legt, raak je je lezer ook niet met je woorden. Zelfs niet als je research doet, interviews houdt, een sterke inhoud creëert en je tekst foutloos is. Wil je dat je lezer zich verbonden voelt met jou? Verbind je dan vanuit authenticiteit en kwetsbaarheid met je lezer.

Doelgroep bepalen

Je wilt dus via je woorden een gevoel van verbondenheid oproepen bij je lezer. Daarvoor moet je precies weten voor wie je schrijft, oftewel: wie is jouw doelgroep? In de blog Schrijven voor je doelgroep ontdek je via verschillende vragen wie je doelgroep is. Ook lees je hoe je gericht voor je doelgroep schrijft.

Verbinden via je woorden

Daarnaast is het belangrijk dat je je vanuit je hart verbindt met je lezer. Schrijf je eerste versie altijd vanuit je gevoel, het perfectioneren komt later wel. Juist door gevoel in je tekst te leggen, voelt de lezer zich verbonden met jou. Zo voelt hij je openheid en kwetsbaarheid. Het maakt je tekst ook authentiek. Kies dan ook voor woorden die echt bij jou passen en vermijd vakjargon. Durf jezelf te laten zien! Want zeg nou eerlijk, een verhaal houdt jou toch ook pas vast als je de woorden voelt? In de blog Verbinden via woorden lees je er meer over. Ik geloof namelijk echt dat hier de basis ligt van een goede tekst. Met deze blog wil ik je inspireren om vooral vanuit je hart te schrijven, zodat je bewust de verbinding met je lezer opzoekt.

Herkenning

Verbondenheid vraagt daarnaast om herkenning. Je lezer moet het probleem dat je wilt oplossen herkennen. Ze moet zich ook in jou als persoon herkennen. Niks verbindt meer dan samen tegen hetzelfde probleem aan lopen. En hoe mooi is het als jij je lezer daar echt mee kunt helpen? Niet omdat het je geld of een opdracht oplevert. Wel omdat je echt begrijpt waar je lezer nu staat en hoe je haar kunt helpen. Voor herkenning is het ook nodig dat je je lezer ziet. Heb je tijdens het schrijven oog voor hem of wil je vooral jouw boodschap overbrengen?

Ontvangergericht schrijven

Daarmee komen we gelijk op het volgende punt: ontvangergericht schrijven. Je kunt je teksten echt voor je lezer schrijven. Daardoor herkent hij zich in je verhaal en voelt hij verbinding = ontvangergericht. Of je schrijft omdat je een boodschap hebt die je graag kwijt wilt = zendergericht. Als je ontvangergericht schrijft, draait het om de lezer. Je richt je actief tot de lezer. Je verplaatst je in de lezer, verbindt je met haar en onderzoekt wat ze nodig heeft. Als je zendergericht schrijft, draait het om jou en jouw boodschap. Je schrijft veel vanuit jezelf: ‘ik…’, en richt je op wat jij wilt vertellen. Daardoor vraagt de lezer zich al snel af wat hij eraan heeft en mis je dus de verbinding. Bijvoorbeeld Zendergericht schrijven: ‘Jarenlang draaide ik in hetzelfde cirkeltje rond. Tot het me lukte om eruit te stappen. Ik vertel graag hoe ik dat deed!’ Ontvangergericht schrijven: ‘Draai je voor je gevoel al jaren in hetzelfde cirkeltje rond? Lukt het je maar niet om eruit te stappen? Ik herken je gevoel! Hopelijk helpen deze tips je, zodat ook jij uit dat cirkeltje kunt stappen.’

Tone of voice

Deze tip heb je vast al vaker gehoord: schrijf zoals je praat. Misschien betrap je jezelf hier ook wel op? Zodra je gaat schrijven, kies je ineens voor moeilijke woorden. Je denkt namelijk dat dat ingewikkelde woord professioneel overkomt. En voor je het weet heb je een onbegrijpelijke tekst, waarbij je lezer zo afhaakt. Kies liever voor woorden vanuit je hart. Daardoor gebruik je automatisch woorden die ieder ander begrijpt en verbind je je direct. Je eigen woorden maken je ook authentiek. Mensen voelen feilloos aan of je je ware zelf laat zien. En hoe authentieker jij bent, hoe sneller iemand zich verbonden met je voelt.

Past het bij wat je wilt uitstralen?

Als het goed is heb je nagedacht over wat je wilt uitstralen. Je kent je merkverhaal en weet wat jou onderscheidt. Sta daar tijdens het schrijven ook bij stil. Passen je woorden en de inhoud daarbij? Ook dan helpt het om je woorden vanuit je hart te kiezen. Wanneer je dat doet en authentiek durft te zijn, past je tekst namelijk sowieso bij wat je wilt uitstralen.

Een goede tekst heeft een sterke inhoud

Zodra je lezer zich verbonden voelt, heb je zijn interesse gewekt. Met een boeiende inhoud houd je de aandacht vast. Niets zo vervelend als een tekst die niet aan je verwachting voldoet of je vragen niet beantwoordt. Sta tijdens het schrijven dus bewust stil bij wat je lezer verwacht of wil weten. Daarmee creëer je die pakkende inhoud!

Onderwerp en invalshoek bepalen

Dat begint met het bepalen van je onderwerp en invalshoek. Verplaats je in je lezer. Waar is hij naar op zoek? Wat wil zij weten? Met welke verdiepende informatie kan hij verder? Oftewel: waar help je je lezer het meest mee? Met de juiste invalshoek beantwoord je dus de specifieke vragen van je lezer. Enerzijds moet je daarvoor precies weten wie je doelgroep is. Anderzijds moet je dus ook weten wat je lezer over een onderwerp wil weten. Sites als www.answerthepublic.com geven je een goed beeld van wat je lezer precies zoekt. Zoek ook eens naar je onderwerp via een zoekmachine. Zo zie je wat er al over het onderwerp is geschreven. Je wilt tenslotte aanvullende en unieke content creëren waar je lezer echt iets aan heeft.

Tekstdoel kiezen

Naast het onderwerp en de invalshoek is je tekstdoel ontzettend belangrijk. Ieder doel vraagt namelijk net weer om een andere opbouw en inhoud. Toch is bij ieder tekstdoel je doelgroep en wat die wil weten leidend. Het doel van je tekst geeft je daarbij houvast en bepaalt je opbouw. Zo kun je schrijven om te: leren informeren inspireren vermaken verkopen Vraag je tijdens het schrijven dus steeds af wie het leest en wat hij wil weten. Zorg er ook voor dat je toon past bij het doel. Verkopen vraagt natuurlijk om een andere toon dan informeren.

Onderzoeken en informatie verzamelen

Grote kans dat je best al iets weet van het onderwerp waar je over schrijft. Maar, je wilt de diepte in en je lezer verrassen met nieuwe informatie. Daar is research voor nodig. Voordat je gaat schrijven, bepaal je welke kennis je nog nodig hebt. Je houdt daarbij natuurlijk je invalshoek en de vragen van je lezer in gedachten. Die kennis kun je overal vandaan halen. Misschien wil je een expert interviewen. Of struin je liever het internet af. Je kunt ook een inspirerend boek gebruiken dat je net hebt gelezen of een documentaire die je hebt gezien. Onderzoek in ieder geval verschillende bronnen. Zo ontstaat echt een unieke invalshoek waarmee je nieuwe inzichten deelt.

Inhoud samenstellen

Nadat je alle informatie hebt verzameld, bepaal je de inhoud. Ga daarvoor weer terug naar de vragen die je lezer heeft. Bepaal welke thema’s je behandelt en in welke volgorde je dat doet. Je bepaalt dus de inhoud en de structuur voordat je begint met schrijven. Vooraf kies je dan ook welke: thema’s je behandelt; vragen je beantwoordt; volgorde logisch is; titel je kiest; alinea’s en subtitels je gebruikt. Je titel en subtitels zijn ‘werktitels’ die je tijdens het herschrijven verbetert. Doordat je er vooraf over nadenkt, geven ze je wel alvast houvast tijdens het schrijven.

Schrijven is schrappen

Je inhoud en structuur heb je bepaald. Dan ga je pas schrijven. Je eerste versie hoeft niet perfect te zijn. Sterker nog: die is nooit perfect. Schrijf vanuit je gevoel, maak verbinding en houd je vast aan je gekozen structuur en opbouw. Begin pas met herschrijven als je eerste versie helemaal klaar is. Schrijven en schrappen gaan daarbij hand in hand. Controleer of je alle vragen van je lezer echt hebt beantwoord. Nu kun je mooi aanvullen wat nog ontbreekt. Je hebt ook vast iets opgeschreven wat voor dit stuk overbodig is… Schrappen maar! In deze fase check je dus of je echt alles hebt verteld. Tegelijkertijd schrap je alles wat overbodig of dubbelop is. Je controleert nu ook de volgorde, opbouw, titel en subtitels. Oftewel: is het logisch, spreekt het je lezer aan en vertelt de subtitel iets over de alinea die volgt?

Heldere en foutloze taal

Als allerlaatste perfectioneer je je tekst. Je vervangt moeilijke woorden en zorgt ervoor dat de tekst prettig leest. Je kiest voor de juiste interpunctie en haalt natuurlijk de laatste foutjes eruit.

Is het B1?

Voorkom ingewikkeld taalgebruik. Niemand houdt van moeilijke woorden of ingewikkelde zinnen. Ze leiden de aandacht af van de boodschap en in het ergste geval begrijpt je lezer het helemaal niet. Het taalniveau van je lezers kan behoorlijk verschillen. Maar, de meeste mensen begrijpen teksten op B1-niveau sowieso. Kies dus voor woorden die passen bij dat niveau. Ben je bang dat je een te moeilijk woord gebruikt? Op de site www.ishetb1.nl controleer je of het B1 is. Kun je beter voor een ander woord kiezen? Dan geeft deze site je gelijk tips.

Vakjargon vermijden

Vakjargon valt ook onder ingewikkeld taalgebruik. Het zijn vaak weinigzeggende woorden die alleen iemand uit het vak kent. Juist doordat ze weinigzeggend zijn, kun je ze sowieso het beste maar vermijden. Sta dus bewust stil bij wat een woord eigenlijk zegt en of iedereen het begrijpt. Vaak is je doelgroep tenslotte breder dan alleen die collega met precies dezelfde kennis als jij. NB Schrijf je een tekst die echt alleen voor vakgenoten bedoeld is? Dan kun je natuurlijk best vaktermen gebruiken. Let er dan vooral op dat het prettig leest en dat je een goede tekst hebt die echt meerwaarde biedt.

Zinslengte afwisselen

Wissel af in zinslengte. Voorkom daarbij lange zinnen en ingewikkelde tangconstructies. Zet delen die bij elkaar horen dicht bij elkaar. En vervang een komma wat vaker voor een punt. De afwisseling van zinslengte brengt een prettig ritme aan in je tekst. Toch houdt niemand van zinnen waarbij je aan het eind niet meer weet waar het mee begon. Kortere zinnen zijn dus altijd beter dan lange.

Structuuraanduiders gebruiken

Creëer een logische samenhang in je tekst. Met een duidelijk verband tussen verschillende alinea’s begeleid je je lezer namelijk door de tekst. Zorg er dan ook voor dat zinnen vloeiend in elkaar overlopen en alinea’s goed op elkaar aansluiten. Structuuraanduiders helpen je daarbij.

Voorkom woordherhaling

Iedereen heeft onbewust stopwoordjes; van die woorden die je eigenlijk veel te vaak gebruikt. Kijk je tekst hier kritisch op na. Het wordt namelijk voor je lezer uiteindelijk irritant als hij steeds hetzelfde woord leest. Gelukkig is er vaak een goed alternatief waarmee je hetzelfde zegt en woordherhaling voorkomt. Op www.synoniemen.net vind je goede suggesties. Check wel altijd of het alternatieve woord ook echt hetzelfde betekent.

Consequent taalgebruik

Er zijn van die woorden die je op verschillende manieren kunt schrijven. Toch leest een tekst prettiger, en komt het professioneler over, als je telkens voor dezelfde schrijfwijze kiest. Tip: maak een lijstje aan met woorden en afkortingen waarvan je weet dat je ze nog weleens verschillend schrijft. Kies voor één schrijfwijze en gebruik die altijd. Zo creëer je in al je teksten dezelfde stijl. Check vooraf op www.woordenlijst.org natuurlijk ook even of er echt twee spellingvarianten zijn.

Juiste interpunctie

Zet je een komma per ongeluk op de verkeerde plek, dan betekent je zin ineens iets heel anders. En kies je telkens voor een andere manier van opsommen, dan komt dat onrustig over. Verdiep je dus in de correcte interpunctie en wees ook daarin consequent. Op www.onzetaal.nl vind je alle regels over interpunctie terug.

Foutloos

Tot slot is het wel zo prettig als je tekst ook foutloos is. Zo leid je je lezer niet onnodig af en kan hij vlot doorlezen. Daarnaast komt het professioneler over en kiest ook de zoekmachine eerder voor een foutloze tekst. Controleer je tekst dus op spel-, typ-, stijl-, grammatica- en taalfouten. En vergeet niet om de dubbele spaties eruit te halen. Iedereen leest trouwens over z’n eigen fouten heen. Het helpt om je tekst even weg te leggen of in een ander lettertype na te lezen. Is het heel belangrijk? Laat je tekst nakijken door een professional. Zo weet je zeker dat je een goede tekst hebt die foutloos is en overkomt zoals je het bedoelt.

Een goede tekst schrijf je zo!

Een goede tekst bouw je dus op vanuit: 1. Authenticiteit, verbondenheid en gevoel Bepaal je doelgroep. Creëer via je woorden verbondenheid met je lezer. Zorg voor een gevoel van herkenning. Schrijf voor je lezer (ontvangergericht). Kies voor een toon die je lezer aanspreekt en past bij wat je wilt uitstralen. 2. Een sterke inhoud Kies een unieke invalshoek voor je onderwerp. Bepaal het tekstdoel. Onderzoek en verzamel informatie die aansluit bij je invalshoek. Stel de juiste inhoud samen. Kies voor een logische opbouw en structuur. Schrijf en schrap. 3. Heldere en foutloze taal Controleer of je tekst op B1-niveau is. Vermijd vakjargon. Wissel zinslengte af. Voorkom woordherhaling. Kies voor een consequente stijl en schrijfwijze. Gebruik de juiste interpunctie. Haal alle taal-, typ-, spel-, grammatica- en stijlfouten eruit. Als je een goede tekst wilt schrijven, kunnen deze sites je daarbij helpen: Bepaal de invalshoek van je onderwerp: www.answerthepublic.com Controleer of je tekst op B1-niveau is: www.ishetb1.nl Voorkom woordherhaling: www.synoniemen.net Kies de juiste spelling: www.woordenlijst.org Vind alle taalregels terug: www.onzetaal.nl Zoals je ziet bouw je een goede tekst dus op vanuit allemaal kleine onderdelen. Ik hoop dat je na deze blog meer inzicht hebt in je sterke punten en weet waarin je je nog kunt ontwikkelen. De volgende blogs helpen je daar misschien bij: Schrijven voor je doelgroep Verbinden via woorden Wat is eindredactie? Werk je liever samen gericht aan je ontwikkelpunten, zodat je daarna nog betere teksten of verhalen schrijft? Als schrijfcoach help ik je graag!
· · · · · · · · · · · · · · ·
Een goede tekst schrijven vanuit authenticiteit en verbinding
Een goede tekst schrijf je zo! Een goede tekst heeft een sterke inhoud Voorbeelden van structuuraanduiders Heldere en foutloze taal
Schrijfcoach - Tekstschrijver - Eindredacteur